ทางพิเศษสายศรีรัช-แยกสุคนธสวัสดิ์ คือทางด่วนช่วงที่ผ่านหน้ามหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ซึ่งศึกษาออกแบบแนวเส้นทางใหม่มาหลายรอบ จนได้ข้อสรุปเมื่อวันที่ 13 กรกฎาคม 2567 ว่าจะทำเป็นทางด่วนแบบอุโมงค์ใต้ดิน ถ้าได้สร้างจริงจะเป็นทางด่วนใต้ดินสายแรกของไทย
ส่วนช่วงที่พร้อมสร้างก่อน คือทางพิเศษสายฉลองรัช-วงแหวนรอบนอก บนถนนเกษตร-นวมินทร์ อ่านรายละเอียดได้ที่ ทางพิเศษสายฉลองรัช-วงแหวนรอบนอก
แนวเส้นทาง
ไล่จากตะวันออกไปตะวันตก เส้นทางเริ่มจากปลายทางด่วนฉลองรัช-วงแหวนรอบนอก (ซึ่งน่าจะสร้างเสร็จก่อนช่วงนี้พอสมควร) บริเวณแยกสุคนธสวัสดิ์ ซึ่งเป็นทางยกระดับ 4 ช่องจราจรแบบทั่วไป จากนั้นเลนขาเข้ากับขาออกจะแยกออกจากกันแล้วยกขึ้นมาซ้อนกัน ทิศทางไปงามวงศ์วานอยู่ชั้นล่าง ทิศทางไปนวมินทร์อยู่ชั้นบน คล้ายรถไฟฟ้า BTS ช่วงสถานีราชดำริก่อนถึงแยกราชประสงค์
พอซ้อนกันเรียบร้อยก็จะอยู่แถวแยกเสนานิเวศน์พอดี ตรงนี้จะสร้างสะพานข้ามแยกใหม่ให้รถทั่วไปที่ไม่ได้ใช้ทางด่วนด้วย
ผ่านแยกเสนานิเวศน์ไปจะมีทางเข้าออก 1 จุด คือทางเข้าสำหรับรถที่จะไปงามวงศ์วาน และทางออกสำหรับรถที่มุดอุโมงค์มาแล้วจะออกไปถนนประเสริฐมนูกิจ ช่วงทางเข้าออกนี้ต้องเวนคืนค่อนข้างเยอะ เพราะต้องขยายถนนออกซ้ายขวาให้คงไว้ 4 เลนเท่าเดิม โดยมีโครงสร้างทางด่วนซ้อนกันอยู่ตรงกลาง จากนั้นทางด่วนจะลดระดับลงใต้ดินที่แยกลาดปลาเค้า และไม่มีทางเข้าออกอีกจนถึงปลายทาง
แนวอุโมงค์จะลอดแยกเกษตร แยกบางเขน (จุดตัดถนนวิภาวดีรังสิตและโทลล์เวย์) ลอดใต้คลองประปา แยกพงษ์เพชร แล้วเลี้ยวขวาไปอยู่ใต้ทางด่วนศรีรัชที่แยกต่างระดับงามวงศ์วาน ก่อนโผล่ขึ้นมาระดับพื้นดิน จากตรงนี้เลือกได้ว่าจะขึ้นทางด่วนศรีรัชเข้าเมือง หรือกลับรถไปถนนงามวงศ์วาน
อุโมงค์ยาวประมาณ 8.5 กิโลเมตร ส่วนที่ลึกที่สุดลึกถึง 42 เมตร (วัดจากศูนย์กลางอุโมงค์) ช่วงที่ต้องปิดเลนขุดเปิดหน้าดินมีค่อนข้างมาก โดยเฉพาะหัวท้ายอุโมงค์ ฝั่งเกษตร-นวมินทร์จุดที่ต้องเปิดหน้าดินจะอยู่ตั้งแต่แยกลาดปลาเค้าไปจนถึงแยกสุคนธสวัสดิ์
จะสร้างเมื่อไหร่
ณ เดือนกรกฎาคม 2567 โครงการเพิ่งสรุปรูปแบบและจัดทำร่าง EIA เสร็จ หลังจากนี้ต้องเสนอหน่วยงานต่างๆ พิจารณาว่าจะทำหรือไม่ ในการประชุมแจ้งกำหนดการเบื้องต้นไว้ว่า ถ้าไม่ติดอะไรจะเริ่มก่อสร้างราวปี 2569 และเปิดบริการในปี 2574
ค่าผ่านทางแพงไหม
ร่าง EIA ทำตารางเปรียบเทียบไว้ว่าควรเก็บเท่าไหร่ถึงจะคุ้มทุน โดยลองค่าผ่านทางเริ่มต้นที่ 30 40 50 60 และ 70 บาท ทุกตัวเลขขาดทุนหมด ยกเว้น 70 บาท ที่มีผลตอบแทนทางการเงิน (FIRR) 1.37% และราคานี้เป็นแค่ช่วง 5 ปีแรก เพราะในการคำนวณมีการปรับราคาทุก 5 ปี ตลอดโครงการ 30 ปีจะเป็นดังนี้
- ปี 2574 ค่าผ่านทาง 70 บาท
- ปี 2579 ค่าผ่านทาง 75 บาท
- ปี 2584 ค่าผ่านทาง 85 บาท
- ปี 2589 ค่าผ่านทาง 95 บาท
- ปี 2594 ค่าผ่านทาง 105 บาท
- ปี 2599 ค่าผ่านทาง 115 บาท
ทั้งหมดนี้เป็นค่าผ่านทางรถ 4 ล้อเท่านั้น เพราะทางด่วนสายนี้ห้ามรถบรรทุกใช้
เป็นอุโมงค์ใต้ดิน ปลอดภัยไหม
โครงการบอกว่าออกแบบระบบกู้ภัยและอพยพฉุกเฉินตามมาตรฐานสากล ตลอดอุโมงค์ราว 8.5 กิโลเมตรมีปล่องระบายอากาศ 4 จุด และจุดอพยพฉุกเฉินที่มีทั้งบันไดและลิฟต์อีก 4 จุด นอกจากชั้นถนนที่แยกกัน 2 ชั้น ยังมีอุโมงค์ทางเดินอพยพขนาบข้าง ใช้เป็นทางเชื่อมระหว่างชั้นได้ ถ้ามีอุบัติเหตุที่ชั้นบน ก็ส่งรถกู้ภัยมาทางชั้นล่างเพื่อช่วยคนออกได้
แล้วรถไฟฟ้าสายสีน้ำตาลยังมีอยู่ไหม
รถไฟฟ้าสายสีน้ำตาลยังมีอยู่ แต่อาจต้องปรับแนวเส้นทางและตำแหน่งเสา เพื่อเผื่อพื้นที่ให้อุโมงค์ทางด่วน โดยเฉพาะช่วงที่ทางด่วนยกตัวซ้อนกันและเปลี่ยนระดับจากลอยฟ้าลงใต้ดิน สายสีน้ำตาลจะต้องยกสูงขึ้นไปเหนือทางด่วนอีกชั้น บางสถานีสูงกว่า 30 เมตร
ความเห็นส่วนตัว
ผมคิดว่าโครงการนี้ค่อนข้างเป็นไปได้ยาก ดูไม่ค่อยคุ้มเมื่อเทียบกับระยะทางสั้นๆ และค่าผ่านทาง 70-115 บาท ซึ่งยังไม่จบแค่นั้น เพราะต้องไปจ่ายค่าทางด่วนศรีรัชหรือฉลองรัชเข้าเมืองต่ออีก 45-60 บาท
อีกทั้งยังไม่ตอบโจทย์การเป็นทางด่วนเชื่อมถนนวงแหวนฝั่งตะวันออกกับตะวันตก เพราะเส้นทางไปไม่ถึงบางใหญ่ จริงๆ ไปไม่ถึงแยกแครายด้วยซ้ำ และอุโมงค์ให้ใช้ได้แค่รถเก๋งและรถกระบะ 4 ล้อ รถบรรทุกก็ยังต้องวิ่งบนถนนด้านบนเหมือนเดิม ส่วนช่วงฉลองรัช-วงแหวนรอบนอกค่อนข้างชัวร์แล้วว่าได้ไปต่อ การทางพิเศษบอกว่าน่าจะเปิดประมูลได้ภายในปี 2567
อ่านที่มาของการยกเลิกทางด่วนขั้นที่ 3 สายเหนือ N1-N2-N3 ได้ที่ ประชุมครั้งที่ 3 ทางด่วนขั้นที่ 3 สายเหนือ
อัปเดต: ภายหลังทางด่วนช่วงหน้า ม.เกษตร มีการเปลี่ยนแนวคิดอีกครั้ง อ่านต่อที่ ทางด่วนหน้ามอเกษตร แปลงร่างเป็นงามวงศ์วานเก็บเงิน
ข้อมูลจากการประชุมสรุปผลการศึกษาและร่าง EIA โครงการ (ณ กรกฎาคม 2567)