ต่อจากบทความตอนแรกที่เล่าเรื่องโมโนเรลสายสีเงินของเซาเปาโล บราซิล ซึ่งใช้รถรุ่น Innovia Monorail 300 รุ่นเดียวกับ “สายสีชมพู” และ “สายสีเหลือง” ของบ้านเรา สายนี้เปิดตั้งแต่สิงหาคม 2557 ก่อนเราราว 9 ปี และเจอเหตุใหญ่ๆ มาแล้ว 9 ครั้ง ล่าสุดเมื่อวันเสาร์ที่ 24 ตุลาคม 2569 ขบวนชนเครนที่ล้มขวางราง
รอบนี้ผมเอาเหตุการณ์ฝั่งเขามาวางเทียบกับไทม์ไลน์ของบ้านเรา ให้เห็นว่าตอนที่เขาเจอแต่ละเรื่อง สายสีชมพูกับสายสีเหลืองกำลังอยู่ช่วงไหนครับ
สายสีชมพูและสายสีเหลืองเซ็นสัญญาพร้อมกันเมื่อมิถุนายน 2560 ตอนนั้นสายสีเงินของเซาเปาโลเปิดมาได้เกือบ 3 ปี และเพิ่งเจอเรื่องขบวนออกตัวทั้งประตูเปิดไปเมื่อปลายปีก่อนหน้านั้น ต่อมาในช่วงที่เขาเจอขบวนชนกันครั้งแรกปี 2562 บ้านเรายังก่อสร้างเสากับคานกันอยู่
ตอนสายสีเงินของเซาเปาโลปิดยาว 94 วันเมื่อปี 2563 ขบวนของสายสีชมพูและสายสีเหลืองยังอยู่ในโรงงานเลยครับ ขบวนแรกเพิ่งออกจากจีนเดือนกันยายน 2563 หลังเซาเปาโลกลับมาเปิดได้แค่ 3 เดือน แล้วมาถึงท่าเรือแหลมฉบังเดือนตุลาคม
ส่วนตอนที่เขาชนประสานงาเมื่อมีนาคม 2566 อีก 3 เดือนต่อมาสายสีเหลืองก็เปิดทดลองให้บริการ (มิถุนายน 2566) แล้วสายสีชมพูตามมาเปิดทดลองในพฤศจิกายน 2566
จุดที่บังเอิญตรงกันที่สุดคือล้อประคอง
หลังจากที่เซาเปาโลล้อประคองหลุดเมื่อกันยายน 2566 ได้ 4 เดือน สายสีเหลืองบ้านเราก็ล้อประคองหลุดใส่แท็กซี่ที่จอดอยู่ใต้รางแถวศรีเทพา ถนนเทพารักษ์ เมื่อ 2 มกราคม 2567 สาเหตุเบื้องต้นคือเบ้าลูกปืนของล้อเสียหาย ทั้งที่ล้อเพิ่งใช้ไปราว 20% ของอายุที่ออกแบบไว้ รัฐมนตรีช่วยฯ ยอมรับว่าเป็นความบกพร่องตั้งแต่โรงงาน (ขบวนของเราผลิตที่โรงงานในจีน ส่วนของเซาเปาโลผลิตที่แคนาดาและบราซิล) ต้องหยุดรถทุกขบวนที่ใช้ชิ้นส่วนล็อตเดียวกัน
วันรุ่งขึ้นเหลือรถวิ่งได้แค่ 3 ขบวน ค่อยๆ เพิ่มเป็น 6 ขบวน รถมาทุก 30 นาที และต้องเปิดให้นั่งฟรีอยู่ 4 วัน สุดท้าย Alstom ต้องออกแบบล้อประคองใหม่ เพิ่มตัวล็อกเป็น 2 ชั้น ติดเซนเซอร์วัดความร้อนทุกล้อ แล้วเปลี่ยนทั้งหมด 3,456 ล้อ ใน 72 ขบวนของทั้งสองสาย สายสีเหลืองเสร็จไปเมื่อมีนาคม 2569 ส่วนสายสีชมพูเสร็จเมื่อกลางสิงหาคม 2569
อีกจุดที่คล้ายกันคือเรื่องประตู
ที่เซาเปาโลเคยมีขบวนออกตัวทั้งที่ประตูยังเปิดเมื่อตุลาคม 2559 ส่วนบ้านเรา เช้าวันที่ 4 กรกฎาคม 2567 สายสีชมพูก็มีประตูเปิดออกกลางทาง ราว 7 โมงขบวนเพิ่งออกจากสถานีลาดปลาเค้า พนักงานได้ยินเสียงกระแทกผิดปกติเลยกดหยุดฉุกเฉิน พบว่ากระเป๋าผู้โดยสารติดอยู่ด้านนอกประตูตู้สุดท้าย ใช้กุญแจเปิดก็ไม่ได้ ศูนย์ควบคุมเลยสั่งให้พนักงานเปลี่ยนมาคุมรถเอง แล้วสื่อสารกันคลาดเคลื่อนจนประตูรถฝั่งชานชาลาเปิดออกทั้งขบวน ไม่มีรายงานคนเจ็บ แต่รัฐมนตรีคมนาคมสั่ง รฟม. ลงโทษบริษัทผู้รับสัมปทานขั้นสูงสุดตามสัญญา
ต่างกันตรงที่ของเซาเปาโลเป็นปัญหาจากระบบ แก้ด้วยการเปลี่ยนซอฟต์แวร์ ส่วนของเราเป็นเรื่องขั้นตอนสั่งการระหว่างพนักงานกับศูนย์ควบคุม
อีกเรื่องที่บ้านเราเจอซ้ำคือ “รางจ่ายไฟ” ที่วิ่งไปกับคาน
สายสีชมพูเจอตั้งแต่ยังเป็นช่วงทดลองนั่งฟรี เช้ามืด 24 ธันวาคม 2566 รางจ่ายไฟร่วงลงถนนหน้าตลาดชลประทานราว 300 เมตร อีกราว 4 กม. ห้อยค้าง รถที่จอดข้างล่างเสียหาย 3 คัน จนต้องเลื่อนวันเริ่มเก็บค่าโดยสารออกไป
แล้วกันยายน 2568 รางจ่ายไฟก็เสียหายอีกรอบกว่า 4 กม. ช่วงศูนย์ราชการฯ-กรมชลประทาน ปิดไปหลายเดือน
ฝั่งสายสีเหลืองเจอที่ “รอยต่อคาน”
เช้าวันที่ 28 มีนาคม 2567 รางจ่ายไฟสายสีเหลืองหลุดค้างยาวช่วงกลันตัน-ศรีอุดม แต่ต้นเหตุไม่ได้อยู่ที่ตัวรางจ่ายไฟ ตรงรอยต่อของคานทางวิ่งจะมีแผ่นเหล็กหน้าตาเหมือนซี่หวี (finger plate) เชื่อมคานสองช่วงไว้ ให้คานยืดหดตามความร้อนได้ ช่วงสวนหลวง ร.9-ศรีอุดม น็อตที่ยึดแผ่นเหล็กนี้ขาดหลุด แผ่นเหล็กหล่นลงถนน แล้วอุปกรณ์ยึดรางจ่ายไฟก็ร่วงตามลงไป รถยนต์ข้างล่างเสียหาย 9 คัน มอเตอร์ไซค์ 3 คัน
วันนั้นผู้โดยสารต้องถูกพาลงจากขบวน เดินบนทางวิ่งกลับเข้าสถานี แบบเดียวกับที่เซาเปาโลเจอมา 2 ครั้ง รายการข่าวเอาคลิปมาออกอากาศ หลังจากนั้นกรมรางสั่งตรวจและเปลี่ยนน็อตตรงรอยต่อคานตลอดสาย ช่วงหัวหมาก-ศรีเอี่ยมต้องวิ่งรางเดียว ลดค่าโดยสาร 20% อยู่ราว 2 เดือนครึ่ง และติดเซนเซอร์วัดความร้อนกันน็อตคลายเพิ่ม
ทั้งรางจ่ายไฟและรอยต่อคานเป็นงานโครงสร้างที่แต่ละโครงการสร้างเอง คนละผู้สร้างกับของเซาเปาโล ปัญหาฝั่งนี้เลยไม่ได้มาจากการใช้รถรุ่นเดียวกัน เหมือนที่เซาเปาโลเองก็มีปัญหาคานในแบบของเขาครับ
นอกจากนี้บ้านเรายังเจออีกหลายเรื่อง
- 30 มีนาคม 2567 ปูนจากงานก่อสร้างสถานีอิมแพ็ค เมืองทองธานี (ส่วนต่อขยายสายสีชมพู) หล่นใส่กระจกรถยนต์ เด็กที่นั่งข้างหลังบาดเจ็บ ต้องสั่งหยุดก่อสร้าง 7 วัน
- 28 มีนาคม 2568 แผ่นดินไหวเมียนมา ปิดทั้งสองสาย สายสีเหลืองกลับมาเปิดใน 2 วัน ส่วนสายสีชมพูรางจ่ายไฟช่วงมีนบุรีเคลื่อน ปิดไป 4 วัน และสถานีมีนบุรีต้องปิดต่อถึงกลางเมษายน
- 23-24 กรกฎาคม 2569 สายสีชมพูขัดข้อง 2 วันติด วันที่ 24 จุดสับรางช่วงตลาดมีนบุรี-มีนบุรีเสีย รถล่าช้ามาก ผู้โดยสารต้องเปลี่ยนขบวน
- ต้นเดือนตุลาคม 2569 มีคนร้องเรียนคราบดำหยดเลอะเสาและพื้นใต้รางสายสีชมพู กรมรางชี้แจงว่าไม่ใช่น้ำมัน แต่เป็นผงคาร์บอนจากชิ้นส่วนรับไฟของรถที่เสียดสีกับรางจ่ายไฟ ต่างประเทศที่ใช้ระบบแบบเดียวกันก็เจอ และสั่งให้หาทางลดไม่ให้ร่วงลงถนน
“ตะแกรงใต้ราง” ที่ทั้งสองเมืองเหมือนกัน
อีกเรื่องที่ทั้งสองเมืองเหมือนกันคือตะแกรงใต้ราง ลองนึกภาพทางวิ่งโมโนเรลคือคานสองแท่งวางคู่ขนานกันไป ตะแกรงจะอยู่แค่ในช่องว่างระหว่างคานสองแท่ง ทำหน้าที่เป็นทางเดินฉุกเฉินด้วย ส่วนด้านนอกเปิดโล่ง อะไรหล่นก็หล่นถึงถนนได้เลย อย่างเหตุที่เซาเปาโลเองก็เห็นภาพชัด ล้อประคองปี 2566 หลุดตกฝั่งด้านในเลยค้างอยู่บนตะแกรง แต่ชิ้นส่วนยางปี 2563 หลุดออกด้านนอก เลยลงไปเกือบโดนร้านค้าข้างล่างครับ
ใครอยากดูรายละเอียดเหตุทั้ง 9 ครั้งของเซาเปาโล อ่านต่อได้ในบทความตอนแรกครับ
ข้อมูลจาก
เหตุฝั่งเซาเปาโลทั้งหมด: แหล่งอ้างอิงในบทความตอนแรก
ไทม์ไลน์โครงการสายสีชมพูและสายสีเหลือง: Wikipedia (Pink Line) / Wikipedia (Yellow Line) / มติชนสุดสัปดาห์
ล้อประคองสายสีเหลืองหลุด (ม.ค. 2567) และการเปลี่ยนล้อ: ผู้จัดการออนไลน์ / ไทยรัฐ / ผู้จัดการออนไลน์ / ไทยรัฐ / ผู้จัดการออนไลน์
ประตูสายสีชมพูเปิดกลางทาง (ก.ค. 2567): ผู้จัดการออนไลน์ / ฐานเศรษฐกิจ / ฐานเศรษฐกิจ / InfoQuest
รางจ่ายไฟสายสีชมพูร่วง (ธ.ค. 2566): InfoQuest
รางจ่ายไฟสายสีชมพูเสียหาย (ก.ย. 2568): InfoQuest / ไทยรัฐ
รอยต่อคานสายสีเหลือง (มี.ค. 2567): InfoQuest / ฐานเศรษฐกิจ / The Standard / Bangkok Post
ปูนหล่นสถานีอิมแพ็ค (มี.ค. 2567): Wikipedia (Pink Line)
แผ่นดินไหว (มี.ค. 2568): Thai PBS / Thai PBS / ไทยรัฐ
สายสีชมพูขัดข้อง 2 วันติด (ก.ค. 2569): เดลินิวส์
คราบคาร์บอนใต้รางสายสีชมพู (ต.ค. 2569): สยามธุรกิจ
ภาพประกอบในอินโฟกราฟิก
Diário do Transporte / Esquerda Diário / The Rio Times / Metrópoles / X @rick_sinceroo