ใน 1 วัน มีคนขึ้นรถไฟฟ้าในกรุงเทพฯ-ปริมณฑลกี่คน? กรมการขนส่งทางรางส่งตัวเลขสถิติจำนวนผู้โดยสารรถไฟฟ้าทุกสายมาให้ เป็นตัวเลขของวันศุกร์ที่ 25 สิงหาคม 2566 วันเดียว ไม่ใช่ค่าเฉลี่ย
อัปเดต: ตัวเลขผู้โดยสารรายเดือนที่ใหม่กว่า อ่านได้ที่ ตัวเลขผู้โดยสารรถไฟฟ้า เดือนกันยายน 2569 และกราฟเทียบ 8 สาย 4 ปี ที่ คนหายจาก BTS ไปขึ้นสายอื่นหรือเปล่า
จำนวนผู้โดยสารรถไฟฟ้าแต่ละสาย วันศุกร์ที่ 25 สิงหาคม 2566
- BTS สายสุขุมวิท/สีลม 924,828 คน-เที่ยว
- MRT สายสีน้ำเงิน 525,455 คน-เที่ยว
- แอร์พอร์ตเรลลิงก์ 77,723 คน-เที่ยว
- MRT สายสีม่วง 75,829 คน-เที่ยว
- MRT สายสีเหลือง 43,381 คน-เที่ยว
- รถไฟฟ้าสายสีแดง (รวมทั้ง 2 สาย) 27,715 คน-เที่ยว
- รถไฟฟ้าสายสีทอง 8,285 คน-เที่ยว
จะเห็นว่าตอนนั้นรถไฟฟ้าสายสีเขียว (BTS) มีจำนวนผู้โดยสารต่อวันเกือบแตะ 1 ล้านคน-เที่ยวแล้ว
หน่วย “คน-เที่ยว” คืออะไร
หน่วยคน-เที่ยว หรือบางทีเรียกว่าเที่ยวคน คือการนับจำนวนเที่ยวการใช้งานของผู้โดยสาร ผู้โดยสาร 1 คนแตะบัตรเข้าแล้วแตะออก 1 ครั้ง นับเป็น 1 คน-เที่ยว ถ้าวันนั้นคนเดิมกลับมาแตะเข้าแล้วแตะออกอีก ก็นับเป็นอีก 1 เที่ยว เช่น ผู้โดยสาร A ใช้บริการ 3 เที่ยวในวันนั้น ก็นับเป็น 3 คน-เที่ยว ต่างจากหน่วยอื่นแบบนี้
- “เที่ยว” เฉยๆ หมายถึงจำนวนเที่ยวที่รถไฟฟ้าให้บริการ เช่น รถไฟวิ่งวันละ 24 เที่ยว คือนับที่การวิ่งของรถไฟเป็นหลัก
- “คน” เฉยๆ หมายถึงการนับเจาะจงตัวคน ไม่นับซ้ำถ้าเป็นคนเดิมที่มาใช้บริการซ้ำ ทำให้เห็นจำนวนคนที่มาใช้บริการจริง แต่วัดได้เฉพาะกรณีที่ผู้โดยสารใช้บัตรเติมเงินใบเดิม หรือบัตรที่ระบุได้ว่าเป็นคนเดียวกัน
ถ้าเทียบกับภาษาทางการตลาด ก็คล้ายหลักการของ REACH กับ IMPRESSIONS นั่นเอง ส่วนเอกสารต่างประเทศมักใช้คำว่า Ridership per day ขณะที่ของไทยยังเขียนกันหลายแบบ ทั้งคน-เที่ยว เที่ยวคน คน/เที่ยว หรือเที่ยว-คน
รถไฟฟ้า 1 ขบวน แบกผู้โดยสารวันละกี่คน
ถ้าเอาจำนวนผู้โดยสารไปหารจำนวนขบวนรถไฟฟ้าที่แต่ละระบบมี (ดูตารางได้ที่ รถไฟฟ้าแต่ละสายมีขบวนรถกี่ขบวน) จะเห็นตัวเลข “ภาระงาน” คร่าวๆ ที่รถไฟ 1 ขบวนต้องแบกรับใน 1 วัน
- สายสีเขียว: ผู้โดยสาร 924,828 คน-เที่ยว มีรถ 98 ขบวน เฉลี่ย 9,437.02 คนต่อ 1 ขบวน (ขบวนละ 4 ตู้)
- สายสีน้ำเงิน: ผู้โดยสาร 525,455 คน-เที่ยว มีรถ 54 ขบวน เฉลี่ย 9,730.65 คนต่อ 1 ขบวน (ขบวนละ 3 ตู้)
เทียบแค่นี้ก็เห็นภาพคร่าวๆ แล้วว่าสายสีน้ำเงินในตอนนั้นแน่นจริงๆ เพราะรถแต่ละขบวนสั้นกว่าแต่ต้องแบกผู้โดยสารต่อขบวนมากกว่าสายสีเขียว
ข้อมูลจาก: กรมการขนส่งทางราง (ตัวเลขวันศุกร์ที่ 25 สิงหาคม 2566)