ช่วงปลายปี 2566 กรุงเทพฯ อยู่ระหว่างจัดทำร่างผังเมืองรวมฉบับใหม่ (ปรับปรุงครั้งที่ 4) นอกจากการกำหนดว่าที่ดินแต่ละย่านพัฒนาอะไรได้แค่ไหนแล้ว ร่างผังเมืองยังวางแผนสร้างถนนสายใหม่เพื่อให้เข้าถึงย่านต่างๆ ได้สะดวกขึ้นด้วย เราเลยหยิบถนนสายหลักในผังเมืองฉบับนี้มา 1 เส้นทาง ซึ่งน่าจะเป็นถนนที่ชาวฝั่งธนหลายคนอยากรู้จัก นั่นคือ “ถนนสาย ฉ 4”

ถนนสาย ฉ 4 (พุทธมณฑลสาย 1 ถึงวงแหวนอุตสาหกรรม) เป็นแนวถนนตัดใหม่ทั้งหมด มีเขตทางกว้าง 50 เมตร พอๆ กับถนนพุทธมณฑลสาย 1 ระยะทางประมาณ 15 กิโลเมตร เชื่อมย่านฝั่งธนตอนใต้ จากย่านบางแค ทะลุกัลปพฤกษ์ เอกชัย พระราม 2 ทุ่งครุ พระประแดง แล้วไปเชื่อมสะพานภูมิพลเข้าสู่ย่านพระราม 3
ถนนสายหลักที่แนว ฉ 4 ตัดผ่านหรือไปเชื่อมต่อ ได้แก่
- พุทธมณฑลสาย 1
- เพชรเกษม
- กัลปพฤกษ์
- เอกชัย
- พระราม 2
- พุทธบูชา
- ประชาอุทิศ
- สุขสวัสดิ์
- สะพานภูมิพล 1-2 (ผ่านถนนวงแหวนอุตสาหกรรม)

ทุกวันนี้ถ้าจะเดินทางจากแถวเพชรเกษมไปเอกชัยหรือพระราม 2 มีแต่ซอยลัดแคบๆ ยิ่งถ้าจะไปแถวสุขสวัสดิ์ก็ต้องวิ่งเข้าดาวคะนองอย่างเดียว ถ้าถนนเส้นนี้สร้างได้จริง จะเป็นถนนแนวขวางที่เชื่อมถนนสายหลักหลายเส้นเข้าด้วยกัน
สถานะล่าสุด: เวนคืนช่วงประชาอุทิศ-สุขสวัสดิ์ใกล้เสร็จ
จากที่เราเข้าร่วมประชุมรับฟังความคิดเห็นร่างผังเมืองรวมกรุงเทพมหานคร (ปรับปรุงครั้งที่ 4) ซึ่งจัดแยกตามกลุ่มเขตเมื่อวันที่ 23-24 ธันวาคม 2566 ได้ข้อมูลว่าการเวนคืนช่วง “ประชาอุทิศ-สุขสวัสดิ์” ใกล้เสร็จแล้ว เมื่อได้พื้นที่มา กทม. จะเริ่มสร้างช่วงนี้ก่อน เพื่อให้คนที่อยู่ในย่านประชาอุทิศระบายออกมาได้สะดวกขึ้น ไม่ต้องไปออกทางกิโลเก้าอย่างเดียว
ส่วนช่วงอื่นๆ ยังต้องรองบประมาณในอนาคตมาทยอยจ่ายค่าเวนคืน ซึ่งถนนเส้นนี้ค่าเวนคืนกับค่าก่อสร้างใช้เงินพอๆ กัน คนละครึ่ง
พระราชกฤษฎีกาเวนคืนออกมาแล้ว และบ้านเรือนตึกแถวในแนวถนนช่วงประชาอุทิศถึงปลายสะพานพระประแดงก็ทยอยรื้อถอนไปเยอะแล้ว ถ้าลองซูมแผนที่ดาวเทียมจะเห็นว่าอาคารในแนวถนนช่วงนี้หายไปหลายหลัง แม้แต่อู่รถเมล์พระประแดงที่อยู่ตรงปลายสะพานพอดี ทางผู้ให้บริการรถเมล์ก็บอกกับเราว่าเตรียมย้ายออกแล้ว
ไล่ดูแนวเส้นทางทีละช่วง
แนวเส้นถนนในเว็บไซต์ร่างผังเมืองจะแสดงเป็นเส้นเล็กขนาดเท่ากันหมด เราเลยเติมความหนาของเส้นถนนให้ใกล้เคียงขนาดถนนจริง จะได้เห็นภาพชัดขึ้นว่าแนวถนนผ่านใกล้บ้านใครบ้าง
แนวเส้นทางเริ่มจากสามแยกจุดตัดถนนพุทธมณฑลสาย 1 กับถนนเพชรเกษม ซึ่งปัจจุบันแนวเวนคืนกำหนดไว้กว้างๆ เหมือนจะทำเป็นทางแยกต่างระดับ พอข้ามคลองภาษีเจริญไปก็จะตัดกับถนนเทอดไท ซึ่งมีแผนขยายเป็นถนนขนาด 16 เมตร จากปัจจุบันที่เป็นถนนแคบๆ ประมาณ 9-10 เมตร

จากนั้นแนวถนนจะตัดผ่านพื้นที่สวน ไปตัดกับถนนกัลปพฤกษ์แถวสะพานข้ามคลองบางประทุน ใกล้กับ Makro Food Service ช่วงนี้จะตัดผ่านท้ายหมู่บ้าน Golden Legend ด้วย

แนวถนนมาตัดกับถนนเอกชัยในแนวเฉียง ข้ามซอยเอกชัย 30 (ซอยเรืองรัตน์) และข้ามไปตัดซอยเอกชัย 33 จากนั้นข้ามทางรถไฟสายวงเวียนใหญ่-มหาชัย

แนวถนนตัดเฉียงผ่ากลางหมู่บ้านศุภาลัย พรีโม่ แล้วตัดกับซอยพระราม 2 ซอย 42

ตัดข้ามถนนพระราม 2 ช่วงระหว่างซอย 42 กับ 44 ตรงนี้ยังไม่แน่ชัดว่าจะทำเป็นทางแยกต่างระดับ หรือเป็นสะพานข้ามถนนพระราม 2 ไปเฉยๆ พอข้ามพระราม 2 ไปแล้ว แนวเส้นทางจะซ้อนทับเหลื่อมๆ กับถนนอนามัยงามเจริญ

ซ้อนแนวถนนอนามัยงามเจริญมาสักพัก แนวถนนจะเปิดแนวใหม่เข้าพื้นที่สวน แล้วตีโค้งเลี้ยวไปทางตะวันออก

จากนั้นไปตัดกับซอยอนามัยงามเจริญ 25 และตัดกับถนนพุทธบูชา

แนวเส้นทางแทรกตามพื้นที่ซอยต่างๆ ไปเรื่อยๆ ขนานกับถนนพุทธบูชา

ตรงนี้จะมีทางแยกใหญ่ เพราะมีถนนตัดใหม่สายใหญ่อีกสายคือ “ถนน ง 25” ที่เชื่อมถนน ฉ 4 เข้ากับถนนเลียบวงแหวนกาญจนาภิเษกด้านใต้ ส่วนแนวถนน ฉ 4 จะตรงต่อไปตัดกับถนนประชาอุทิศแถวซอย 29-31

จากนั้นแนวเส้นทางจะโค้งขึ้นไปบรรจบกับปลายสะพานข้ามแยกต่างระดับพระประแดงที่สร้างค้างไว้ เพื่อมุ่งตรงเข้าสู่ถนนวงแหวนอุตสาหกรรมและสะพานภูมิพล 1-2

ภาพแผนที่และแนวถนน: เว็บไซต์ตรวจสอบร่างผังเมืองรวมกรุงเทพมหานคร (plan4bangkok.com) เติมเส้นและป้ายชื่อโดย LivingPop
คำถามจากคอมเมนต์ (ธันวาคม 2566)
- ทำไมแนวถนนคดเคี้ยว และทำไมในแนวถนนยังมีบ้านคนอยู่ แนวคิดเชื่อมโครงข่ายถนนตรงนี้มีมาอย่างน้อย 10 ปีแล้ว ในผังเมืองฉบับเก่าปี 2556 แนวถนนไม่ได้คดเคี้ยวขนาดนี้ จะวิ่งตามแนวถนนกำนันแม้นยาวไปจนถึงเอกชัย แต่พอ กทม. เริ่มสำรวจพื้นที่เพื่อออกแบบจริง ก็ปรับแนวให้หลบย่านที่มีชุมชนหนาแน่นเท่าที่หลบได้ แนวปัจจุบันเลยค่อนข้างคดโค้ง โดยเฉพาะช่วงเพชรเกษมถึงเอกชัย ส่วนเรื่องที่ยังสร้างบ้านในแนวถนนได้ อาจเป็นเพราะช่วงนั้นโครงการยังไม่เริ่มดำเนินการ ยังไม่ได้ออกพระราชกฤษฎีกาเวนคืน จึงยังห้ามเจ้าของที่ดินพัฒนาพื้นที่ไม่ได้
- จะเป็นถนนระดับดินหรือทางยกระดับ เท่าที่ทราบจะเป็นถนนระดับดิน และมีทางยกระดับข้ามตามจุดตัดทางแยกต่างๆ เราเคยขอรายละเอียดไปที่สำนักการโยธา กทม. แต่ได้รับคำตอบว่าเราไม่ใช่ผู้ได้รับผลกระทบจากการเวนคืน จึงไม่ส่งแบบละเอียดให้ ข้อมูลที่มีจึงเป็นข้อมูลสาธารณะอย่างแนวผังเมืองและประกาศเวนคืน
- ถนน ง 25 จะเริ่มเมื่อไหร่ มีพระราชกฤษฎีกาเวนคืนออกมาแล้วตั้งแต่เดือนมิถุนายน 2566 แต่ขั้นตอนเวนคืนของ กทม. ยังไม่แน่ชัดว่าถึงไหน เท่าที่ทราบจากการประชุมผังเมือง กทม. ทยอยเวนคืนจากฝั่งประชาอุทิศ-สุขสวัสดิ์ก่อน ส่วนช่วงอื่นยังรองบประมาณมาจ่ายค่าชดเชย
- สะพานเชื่อมพระราม 2 กับพระราม 3 ในผังเมืองใหม่ แนวนี้อยู่ในผังเมืองมาแล้ว 3 ฉบับ
- เข้าไปดูแนวถนนเองได้ที่ไหน เข้าไปที่เว็บไซต์ตรวจสอบร่างผังเมือง plan4bangkok.com แล้วกดดูแต่ละถนนแต่ละพื้นที่ได้ หรือดูผ่านระบบแผนที่ออนไลน์ (ArcGIS) ของสำนักการวางผังและพัฒนาเมือง กทม. ที่ cpudgiportal.bangkok.go.th
สีของเส้นถนนในแผนที่ผังเมืองหมายถึงอะไร
สีต่างๆ ของแนวถนนในผังเมืองบอกขนาดเขตทางของถนนเส้นนั้น (เขตทาง คือขอบเขตของเส้นทางทั้งหมด รวมผิวถนน ทางเท้า และไหล่ทาง) มีทั้งการขยายซอยเดิมให้ทะลุเชื่อมกัน และการตัดแนวใหม่
- สีส้ม ถนน ก เขตทาง 12 เมตร
- สีแดง ถนน ข เขตทาง 16 เมตร
- สีเหลือง ถนน ค เขตทาง 20 เมตร
- สีเขียว ถนน ง เขตทาง 30 เมตร
- สีเทา ถนน จ เขตทาง 40 เมตร
- สีม่วง ถนน ฉ เขตทาง 50 เมตร
- สีน้ำเงิน ถนน ช เขตทาง 60 เมตร
อ่านต่อ: ขยายถนนพุทธมณฑลสาย 1 เป็น 6 เลนตลอดสาย ซึ่งเผื่อแนวไว้เชื่อมกับถนนตัดใหม่สาย ฉ 4
ข้อมูล ณ ธันวาคม 2566

