กรุงเทพฯ แบ่งออกเป็น 50 เขตการปกครอง (เทียบเท่ากับอำเภอของต่างจังหวัด) แต่หลายคนอาจไม่รู้ว่าใน 50 เขตนี้ยังจัดกลุ่มย่อยตามภูมิศาสตร์ได้อีก คล้ายกับที่ประเทศไทยแบ่งเป็นภาคต่างๆ เรียกว่า “กลุ่มเขต” ซึ่งมีทั้งหมด 6 กลุ่ม
การแบ่งกลุ่มเขตเป็นการรวมกลุ่มเพื่อบริหารจัดการเมืองในด้านต่างๆ เช่น งานก่อสร้างของสำนักการโยธา หรืองานดูแลสุขภาพของสำนักอนามัย คล้ายกับบริษัทที่มีหลายสาขา แล้วต้องจัดกลุ่มสาขาให้ Area Manager ดูแลภาพรวมอีกที โดยแต่ละกลุ่มเขตแบ่งตามภูมิศาสตร์ และสภาพเศรษฐกิจสังคมของแต่ละพื้นที่ในยุคที่ขีดเส้นแบ่ง
6 กลุ่มเขต มีเขตอะไรบ้าง
- กลุ่มเขตกรุงเทพกลาง (9 เขต) พระนคร ป้อมปราบศัตรูพ่าย สัมพันธวงศ์ ดุสิต พญาไท ดินแดง ห้วยขวาง ราชเทวี วังทองหลาง
- กลุ่มเขตกรุงเทพเหนือ (7 เขต) ดอนเมือง สายไหม หลักสี่ บางเขน บางซื่อ จตุจักร ลาดพร้าว
- กลุ่มเขตกรุงเทพตะวันออก (9 เขต) คลองสามวา มีนบุรี หนองจอก บางกะปิ บึงกุ่ม คันนายาว สะพานสูง ประเวศ ลาดกระบัง
- กลุ่มเขตกรุงเทพใต้ (10 เขต) ปทุมวัน บางรัก สาทร บางคอแหลม ยานนาวา วัฒนา พระโขนง คลองเตย บางนา สวนหลวง
- กลุ่มเขตกรุงธนเหนือ (8 เขต) บางพลัด ตลิ่งชัน ทวีวัฒนา บางกอกน้อย บางกอกใหญ่ จอมทอง ธนบุรี คลองสาน
- กลุ่มเขตกรุงธนใต้ (7 เขต) บางแค หนองแขม ภาษีเจริญ บางขุนเทียน บางบอน ทุ่งครุ ราษฎร์บูรณะ
ทีมงาน LivingPop เองมี 3 คน ก็อยู่คนละกลุ่มกันหมดเลย คือกรุงเทพเหนือ กรุงเทพกลาง และกรุงธนใต้
ทำไมจอมทองไปอยู่กรุงธนเหนือ
ในคอมเมนต์ใต้โพสต์ Facebook มีคนสงสัยว่าเขตจอมทองยื่นลงไปทางใต้ขนาดนั้น ทำไมถึงไปอยู่กลุ่มกรุงธนเหนือ ผมเองก็เคยอยู่จอมทองมาก่อน และรู้สึกเหมือนกันว่าทั้งภูมิประเทศและการเชื่อมโยงของชุมชนดูจะไปทางบางขุนเทียน (กรุงธนใต้) มากกว่าธนบุรี (กรุงธนเหนือ) ส่วนตอนนี้ผมอยู่ภาษีเจริญซึ่งอยู่กลุ่มกรุงธนใต้ แต่กลับรู้สึกว่าใกล้ตลิ่งชันมากกว่าบางขุนเทียน เส้นแบ่งกลุ่มเขตจึงไม่ได้ตรงกับความรู้สึกของคนในพื้นที่เสมอไป
อีกเกร็ดหนึ่งของฝั่งธนฯ คือเคยเป็นจังหวัดแยกต่างหาก ก่อนจะรวมกับจังหวัดพระนครเป็นกรุงเทพฯ เมื่อปี 2514 และถ้าใครเคยสงสัยว่าทำไมฝั่งพระนครถึงเรียกว่าฝั่งซ้ายของแม่น้ำเจ้าพระยา ฝั่งธนฯ เรียกว่าฝั่งขวา หลักการเรียกฝั่งซ้ายขวาของแม่น้ำคือให้หันหน้าไปทางเดียวกับที่แม่น้ำไหลลงทะเล ฝั่งซ้ายมือจะเป็นฝั่งพระนคร ฝั่งขวามือจะเป็นฝั่งธนฯ
กลุ่มเขตเกี่ยวกับผังเมืองยังไง
ตอนที่ กทม. จัดประชุมรับฟังความคิดเห็นและปรึกษาหารือเรื่องการวางและจัดทำผังเมืองรวมกรุงเทพมหานคร (ปรับปรุงครั้งที่ 4) ในเดือนธันวาคม 2566 ก็จัดประชุมกลุ่มย่อยแยกตาม 6 กลุ่มเขตนี้ แบ่งเป็น 6 ห้องในวันที่ 23-24 ธันวาคม 2566 มีทั้งแบบเข้าร่วมในสถานที่และออนไลน์ผ่าน Zoom ใครอยู่กลุ่มเขตไหนก็ไปร่วมห้องของกลุ่มนั้น
ผังเมืองรวมมีผลกับการพัฒนาเมืองด้านต่างๆ ไปอีกหลายปี ถ้าวันหลังมีการเปิดรับฟังความคิดเห็นเรื่องเมืองแบบนี้อีก การรู้ว่าบ้านหรือที่ทำงานของเราอยู่กลุ่มเขตไหน ก็จะช่วยให้หาห้องประชุมที่เกี่ยวกับพื้นที่ของตัวเองได้ง่ายขึ้น ใครอยากเข้าใจผังเมืองมากขึ้น อ่านต่อได้ที่ ถอดรหัส “ผังเมือง” อ่านยังไงให้เข้าใจ
ภาพประกอบ: LivingPop (ธันวาคม 2566)

