ในการประชุมคณะกรรมาธิการการคมนาคมเมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม 2569 มีการพูดคุยเรื่องความคืบหน้าการซ่อมแซมแก้ไขหลุมยุบบริเวณหน้าโรงพยาบาลวชิระ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของสถานี MRT สายสีม่วงใต้ สถานีวชิรพยาบาลครับ ผมเลยขอมาอัปเดตให้ทราบกันหน่อยว่าตอนนี้สถานการณ์เป็นยังไงบ้าง 😀
ย้อนไทม์ไลน์วันเกิดเหตุ
เหตุการณ์เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 24 กันยายน 2568 เวลาประมาณ 05.00 น. เริ่มพบน้ำเอ่อล้นขึ้นท่วมผิวจราจรบนถนนสามเสน (บริเวณทางเข้าโรงพยาบาลวชิรพยาบาล) จากนั้นในเวลา 07.00 น. ดินใต้ผิวถนนเกิดการสูญเสียเสถียรภาพและยุบตัวลงอย่างรวดเร็ว เกิดเป็นหลุมยุบ (Sinkhole) ขนาดใหญ่ มีความกว้างประมาณ 30×30 เมตร และลึกถึง 20 เมตร
หลังจากนั้นในช่วงวันที่ 24 กันยายน จนถึง 12 พฤศจิกายน 2568 ทางผู้รับเหมาโครงการรถไฟฟ้า ได้ดำเนินการเสริมความแข็งแรงของดินและถมดินปิดหลุม จากนั้นก็รื้ออาคาร สน.สามเสนที่ทรุดตัว และคืนพื้นที่ทางเข้าออกให้ รพ.วชิรพยาบาล
การสืบสวนหาสาเหตุ
ในการประชุมครั้งนี้ ทาง รฟม. ไม่ได้ให้ข้อมูลที่เป็นรายละเอียดการสืบสวนหาสาเหตุที่แท้จริงแบบละเอียด มีแค่สาเหตุแบบกว้างๆ ว่า “คาดว่าเกิดจาก สภาพความซับซ้อนของโครงสร้างสาธารณูปโภคใต้ดินบริเวณนั้น การรั่วซึมของน้ำจากระบบสาธารณูปโภคใต้ดินอย่างต่อเนื่องผ่านชั้นดินที่ตัวอุโมงค์วางอยู่” ซึ่งเป็นการโทษไปที่ปัจจัยภายนอกเป็นหลัก ไม่ได้พูดถึงปัญหาจากการก่อสร้างหรือการออกแบบจุดเชื่อมต่ออุโมงค์กับตัวสถานี ซึ่งเป็นจุดที่แตกหักและเกิดรูรั่วทำให้ดินทะลักเข้าไปในสถานี
ซึ่งประเด็นนี้ทางกรรมาธิการได้มีการขอเอกสารรายงานให้ทาง รฟม. ชี้แจงเพิ่มเติมต่อไปครับ
ขั้นตอนการซ่อมแซม
เนื่องจากเป็นรายละเอียดทางวิศวกรรม มีศัพท์เทคนิคเยอะ ผมจะพยายามแปลออกมาเป็นภาษาชาวบ้านให้เข้าใจง่ายที่สุดนะครับ
- ขั้นแรกจะเริ่มจากการปิดช่องโหว่ไม่ให้ดินไหลเข้าสถานีอีก ถมดินปิดหลุม และเสริมความแข็งแรงของชั้นดิน อันนี้ทำไปแล้วตั้งแต่วันที่เกิดเหตุ
- เนื่องจากตัวอุโมงค์ทางวิ่งรถไฟฟ้าจุดที่เชื่อมต่อกับตัวสถานีมีความเสียหายที่ไม่สามารถซ่อมได้ จึงจะแก้ไขด้วยการ “สร้างกำแพงคอนกรีตลงไปล้อมจุดที่เสียหายเอาไว้” เหมือนการต่อขยายตัวสถานีออกมาอีกประมาณ 51.4 เมตร ความลึก 52 เมตร ส่วนนี้ดำเนินการไปในช่วงเดือนธันวาคม 2568-พฤษภาคม 2569 ปัจจุบันแล้วเสร็จ
- จากนั้นพอเราตีกรอบเป็นกล่องลงไปใต้ดินแล้ว ก็ค่อยๆ ขุดดินออกมา ขุดลงไปเรื่อยๆ ทีละชั้นๆ จนไปถึงจุดที่เป็นอุโมงค์เดิมที่เสียหาย (อุโมงค์ชั้นบน) รื้อชิ้นส่วนซากอุโมงค์ออก ขุดต่อไปจนถึงอุโมงค์ชั้นล่างแล้วทำแบบเดียวกัน จนถึงระดับพื้นชั้นล่างสุดของสถานี ส่วนนี้ดำเนินการตั้งแต่มิถุนายน 2569 มีกำหนดแล้วเสร็จกลางเดือนพฤศจิกายน 2569
- ก่อสร้างจุดเชื่อมต่อกับแนวอุโมงค์ทางวิ่งรถไฟฟ้าของเดิม ในส่วนที่ยังไม่เสียหาย ส่วนนี้จะดำเนินการในช่วงพฤศจิกายน 2569-มีนาคม 2570
- ปิดเพดานกล่องสถานีส่วนที่สร้างขยายออกมา และคืนพื้นที่ถนนสามเสน เปิดจราจรให้รถวิ่งได้บางส่วน (2 เลน) ในวันที่ 16 พฤษภาคม 2570
- คืนสภาพถนนสามเสน และสาธารณูปโภคพวกท่อไฟฟ้า ประปา ให้กลับมาใช้งานได้ถาวร โดยตามแผนจะแล้วเสร็จในวันที่ 20 ตุลาคม 2570
สำหรับภาพขั้นตอนการซ่อม ลองดูจากเพจ Render Thailand ได้ครับ ทั้งนี้กำหนดการยังมีหมายเหตุเอาไว้ว่า “อาจมีการเปลี่ยนแปลง ขึ้นกับสภาพหน้างานและความคืบหน้าของการซ่อมแซม” ครับ
แล้วจะกระทบกับกำหนดการเปิดบริการของรถไฟฟ้าสายสีม่วงมั้ย?
ประเด็นนี้เป็นเรื่องที่ผมยกมือสอบถามไปที่ รฟม. เองเลยครับ ซึ่งคำตอบก็ค่อนข้างคลุมเครือประมาณนึง ผมสรุปมาได้ประมาณนี้ครับ
- หากจะมีความล่าช้าเกิดขึ้น ก็ไม่ได้มาจากปัจจัยของอุบัติเหตุนี้รวมถึงเหตุที่วงเวียนใหญ่เพียงอย่างเดียว แต่ยังมีปัจจัยภายนอกอื่นๆ ที่ส่งผลกระทบร่วมด้วย เช่น สถานการณ์ความขัดแย้งในตะวันออกกลาง การปรับตัวขึ้นของราคาน้ำมันและค่าขนส่งวัสดุอุปกรณ์จากต่างประเทศ เป็นต้น
- ในมุมของผู้รับจ้าง (ผู้รับเหมา) เอง ก็ไม่ได้มีเจตนาต้องการขยายหรือยืดระยะเวลาสัญญาออกไป เนื่องจากหากมีการขยายเวลา ผู้รับเหมาจะต้องรับภาระค่าใช้จ่ายหน้างานที่เพิ่มขึ้นเอง โดยจะไม่ได้รับเงินชดเชยใดๆ เพิ่มเติมจากทาง รฟม. ดังนั้นทุกฝ่ายก็พยายามที่จะทำให้งานเสร็จตามเวลาที่กำหนดอยู่แล้ว
- ในส่วนของการใช้สิทธิมาตรการเยียวยาของรัฐ (การช่วยเหลือผู้รับจ้างและคู่สัญญาภาครัฐที่ได้รับผลกระทบจากราคาน้ำมันและวัสดุก่อสร้างผันผวน โดยมีแนวทางหลักคือการปรับลดเกณฑ์คำนวณค่า K ชั่วคราว และผ่อนผันการทำสัญญาหรือส่งมอบงาน) ปัจจุบันผู้รับจ้างในสัญญาอื่นๆ ของโครงการอีก 4 สัญญาที่เหลือ ก็ได้มีการส่งคำขอสงวนสิทธิ์ขยายเวลาตามมาตรการเยียวยาของรัฐบาลเข้ามาเช่นเดียวกัน ซึ่งทาง รฟม. กำลังอยู่ระหว่างการพิจารณาและรอความชัดเจนจากมติ ครม.
- อันนี้เป็นประเด็นเพิ่มเติมที่ผมคุยนอกรอบ คือเรื่องของการสรรหาเอกชนผู้เดินรถ ที่ยังคงไม่ชัดเจนว่าจะดำเนินการกันอย่างไร จะเปิดประมูลแบบ open หรือจะเจรจากับ BEM ให้แก้สัญญาขยายเส้นทาง ส่วนนี้หากยังไม่เรียบร้อยอาจจะทำให้การเปิดบริการล่าช้า เพราะเอกชนที่มารับจ้างเดินรถจะต้องใช้เวลาติดตั้งงานระบบและสั่งซื้อขบวนรถอีกอย่างเร็วก็ 3 ปีครับ
ทำไมไม่ทำทางเชื่อมเพิ่ม และทำไมซ่อมนาน?
การทำ cut & cover รอบนี้มุ่งแก้ปัญหาโครงสร้างอุโมงค์อย่างเดียวครับ ไม่ได้คิดต่อยอดทำทางเชื่อมหรืออะไรนอกเหนือจากแบบเดิม ซึ่งน่าจะเกี่ยวกับการเคลมประกันด้วย ถ้าไปสร้างอะไรเกินจากที่ระบุไว้เดิม
ส่วนที่หลายคนเทียบกับเคสหลุมยุบที่ญี่ปุ่นซึ่งเปิดถนนได้ในสัปดาห์เดียว อันนั้นคือถมกลับให้เต็ม ปูถนนแล้วเปิดให้รถวิ่งได้เลย ไม่ต้องซ่อมโครงสร้างใต้ดินมากมาย ซึ่งงานถมดินปิดหลุมของเราก็เสร็จไปตั้งแต่ 2 เดือนแรกแล้ว ที่เหลือคือการซ่อมตัวอุโมงค์ ดังนั้นต้องดูเป็นเคสว่าอะไรเสียหาย ต้องซ่อมอะไรบ้าง ที่ญี่ปุ่นเองก็มีเคสที่ใช้เวลาซ่อมนานเหมือนกันครับ
ปัจจุบันรถไฟฟ้าสายสีม่วงใต้ ช่วงเตาปูน-ราษฎร์บูรณะ ภาพรวมการก่อสร้างงานโยธาคืบหน้า 75.90% ตามแผนจะเปิดให้บริการภายในปี 2573 ครับ
ข้อมูลจาก รฟม. และกรมราง ในการประชุมคณะกรรมาธิการการคมนาคม วันที่ 22 กรกฎาคม 2569