หลังเหตุไฟไหม้ตลาด JODD Fair พระราม 9 เมื่อวันที่ 13 ธันวาคม 2566 บวกกับช่วงนั้นที่มีข่าวไฟไหม้บ่อยๆ ทำให้พวกเราสงสัยว่า แล้วกรุงเทพฯ ของเรามีสถานีดับเพลิงอยู่ตรงไหนบ้าง
พอสงสัยก็เลยไปหาข้อมูลมา และพบว่า ณ เดือนธันวาคม 2566 กรุงเทพฯ มีสถานีดับเพลิงทั้งหมด 48 แห่ง แบ่งเป็น
- สถานีดับเพลิงและกู้ภัยหลัก 41 แห่ง
- สถานีดับเพลิงและกู้ภัยย่อย 6 แห่ง
- สถานีดับเพลิงและกู้ภัยทางน้ำ 1 แห่ง
นอกจากนี้ยังมีสถานีที่กำลังก่อสร้างเพิ่มอีก 4 แห่ง (ทางบก 3 แห่ง ทางน้ำ 1 แห่ง)
เขตชั้นในเยอะ เขตรอบนอกน้อย
จากฐานข้อมูลแผนที่ของ กทม. จะเห็นว่าสถานีดับเพลิงส่วนใหญ่กระจุกตัวอยู่ในเขตเมืองชั้นใน ส่วนเขตรอบนอกค่อนข้างมีน้อย เรื่องนี้อาจเป็นอีกข้อที่ควรเอามาประกอบการพิจารณาตอนหาซื้อบ้านหรือที่อยู่อาศัย เพราะถ้าวันหนึ่งบ้านเราหรือบ้านใกล้เคียงเกิดเหตุไม่คาดฝันขึ้นมา สถานีดับเพลิงที่อยู่ใกล้ที่สุดจะห่างไปกี่กิโล และเส้นทางมาถึงบ้านเราเป็นยังไง ก็เป็นเรื่องที่น่าสนใจ ส่วนผมเองเลือกอยู่คอนโดที่ห่างจากสถานีดับเพลิง 2 กิโล เป็นถนนสายหลักเส้นตรง ถ้าเกิดอะไรขึ้นน่าจะมาถึงภายใน 5 นาที
อีกจุดที่แปลกดีคือสถานีดับเพลิงตลิ่งชัน ที่ตั้งอยู่นอกเขตกรุงเทพฯ จากข่าวเมื่อปี 2563 กทม. เคยบอกว่ามีปัญหาเรื่องงบประมาณจัดซื้อที่ดินในท้องที่เพื่อสร้างสถานีดับเพลิง เลยต้องไปตั้งอยู่บนที่ราชพัสดุบริเวณเดียวกับโรงเรียนกาญจนาภิเษกวิทยาลัย
เช็กสถานีดับเพลิงใกล้บ้านจาก BKK Risk Map
ใครอยากดูตำแหน่งสถานีดับเพลิงและพื้นที่ให้บริการของแต่ละสถานี เข้าไปดูได้จาก แผนที่จุดเสี่ยง BKK Risk Map ของ กทม. ขั้นตอนยุ่งยากนิดหนึ่ง คือ
- กดปุ่มรายการชั้นข้อมูลที่มุมขวาบนของแผนที่
- เลือกเปิดเฉพาะชั้นข้อมูล “สถานีดับเพลิงและกู้ภัย” และ “พื้นที่สถานีดับเพลิงและกู้ภัย” นอกนั้นปิดให้หมด
- คลิกบนแผนที่ตรงตำแหน่งบ้านเรา เพื่อดูว่าอยู่ในพื้นที่ของสถานีไหน
สถานีดับเพลิงยุคใหม่ต่างจากยุคเก่ายังไง
ในช่วงปีสองปีนี้ สถานีดับเพลิงหลายแห่งมีโครงการปรับปรุงให้ทันสมัย รองรับความหนาแน่นของเมืองที่สูงขึ้น ที่เด่นๆ ที่หลายคนอาจเคยเห็น คือสถานีดับเพลิงพระโขนงตรง BTS อ่อนนุช ซึ่งกำลังก่อสร้างอยู่
สถานีดับเพลิงยุคใหม่จะเป็นอาคารหลายชั้น ชั้นล่างเป็นที่จอดรถดับเพลิง ชั้นบนเป็นออฟฟิศที่ทำงานของพี่ๆ นักดับเพลิง ที่เก็บอุปกรณ์ ห้องสื่อสารต่างๆ และมีอาคารด้านหลังเป็นหอพักของเจ้าหน้าที่ เพื่อให้สแตนด์บายพร้อมออกทำงานได้ทันที ต่างจากสถานียุคเก่าที่เป็นอาคารเตี้ยๆ 1-2 ชั้น รองรับรถได้ไม่เยอะ ที่ทำงานและที่พักของเจ้าหน้าที่ก็ไม่ค่อยสะดวก ตัวอย่างสถานียุคใหม่ที่ผมผ่านบ่อย คือสถานีดับเพลิงธนบุรีตรงแยกบางยี่เรือ ชั้นล่างเป็นที่จอดรถ ชั้น 2 เป็นออฟฟิศ ชั้นบนๆ เป็นหอพักเจ้าหน้าที่
สถานีที่จะสร้างใหม่และอัปเกรด
จากเอกสารงบประมาณรายจ่าย กทม. ปี 2567 มีโครงการก่อสร้างสถานีดับเพลิง 5 โครงการ และเกือบทั้งหมดอยู่ในเขตรอบนอก
- สร้างสถานีใหม่: สถานีดับเพลิงบางบอน
- ทุบของเดิมแล้วสร้างใหม่ให้รองรับได้มากขึ้นและได้มาตรฐานขึ้น: สถานีดับเพลิงถนนจันทน์ บางซ่อน หนองจอก และพระโขนง
ในแผนงบประมาณปี 2567-2568 ยังมีเพิ่มอีก
- สถานีดับเพลิงสายไหม อัปเกรดจากสถานีย่อยเป็นสถานีหลัก ก่อสร้างจริงปี 2568
- สถานีดับเพลิงและกู้ภัยทางน้ำบางซื่อ สร้างใหม่ ก่อสร้างจริงปี 2568
- สถานีดับเพลิงบางอ้อ อัปเกรดสถานีเดิม น่าจะคาบเกี่ยวช่วงปลายปี 2567-2568
- สถานีดับเพลิงสุทธิสาร อัปเกรดสถานีเดิม ก่อสร้างจริงปี 2568
ส่วนสถานีที่ BKK Risk Map ระบุว่ากำลังก่อสร้าง แต่ผมค้นในงบประมาณแล้วไม่เจอตัวงบ คือสถานีดับเพลิงคลองสามวาและหลักสี่ เป็นไปได้ว่าอาจมีแผนก่อสร้างแต่ยังรองบอยู่ สำหรับจังหวัดปริมณฑล ข้อมูลหาค่อนข้างยาก เพราะความรับผิดชอบกระจายไปตามเทศบาล อบจ. และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นแต่ละแห่ง ไม่มีศูนย์ข้อมูลกลางแบบ กทม.
ในคอมเมนต์ใต้โพสต์ Facebook มีคนถามถึงระบบป้องกันไฟในหมู่บ้านด้วย จากที่เราเคยไปดูมา ขึ้นกับระดับราคาของบ้าน บางโครงการมี smoke detector ที่แจ้งเตือนไปที่ป้อม รปภ. แต่ระบบสปริงเกอร์ดับเพลิงในบ้านแทบไม่เห็น
ข้อมูล: แผนที่จุดเสี่ยง BKK Risk Map และเอกสารงบประมาณรายจ่ายกรุงเทพมหานคร ปี 2567 / ภาพประกอบ: LivingPop (ธันวาคม 2566)